Schema.org ve Yapılandırılmış Veri Nedir?
Yapılandırılmış veri, sayfanızdaki bilgileri arama motorlarının ve yapay zeka sistemlerinin tereddütsüz anlayacağı etiketli biçimde sunan makine okunur koddur; Schema.org ise bu etiketlerin Google, Microsoft ve diğer büyük oyuncuların ortak geliştirdiği standart sözlüğüdür. İnsan, sayfanızdaki "Pazartesi–Cuma 09:00–18:00" ifadesinin çalışma saati olduğunu bağlamdan anlar; makine için aynı bilgi ancak "openingHours" alanına yazıldığında kesinleşir. JSON-LD, bu bilgiyi sayfanın görünümüne dokunmadan tek bir script bloğu içinde taşıyan, Google'ın da resmî olarak önerdiği formattır. Bu araç üç yaygın şema tipini destekler: LocalBusiness (fiziksel adresi olan yerel işletme), Organization (kurum/marka) ve FAQPage (5 soruya kadar sık sorulanlar).
Yeni Görünürlük: Arama Motorları + Yapay Zeka Asistanları
İnsanlar artık "yakınımdaki web ajansı" veya "bu firma güvenilir mi" sorularını yalnızca Google'a değil, ChatGPT, Claude ve Gemini gibi yapay zeka asistanlarına da soruyor. Bu asistanlar cevap üretirken web'den beslenir ve yapılandırılmış veri, sitenizdeki bilgiyi onlar için en kolay tüketilir hale getirir: serbest metin içinden telefon numarası çıkarmak yorum gerektirir, "telephone" alanından okumak gerektirmez. Net etiketlenmiş ad, adres, telefon ve hizmet bilgisi; işletmenizin hem klasik arama sonuçlarında zengin görünümlerle (yıldız, SSS akordiyonu, işletme kartı) hem de yapay zeka cevaplarında doğru adla, doğru bilgiyle anılma olasılığını artırır. Buna GEO (Generative Engine Optimization) deniyor ve SEO'nun doğal uzantısı olarak görülüyor: aynı ilke — makineye işini kolaylaştır — yeni cevap motorlarına genişliyor.
Nasıl Kullanılır?
- Şema tipini seçin: Fiziksel konumu olan işletme için LocalBusiness, genel kurum kimliği için Organization, soru-cevap içeriği için FAQPage.
- Alanları doldurun: İşletme adı, web sitesi, telefon, adres ve (LocalBusiness için) çalışma saatleri; FAQPage'de soru-cevap çiftleri. Boş bıraktığınız isteğe bağlı alanlar koda eklenmez.
- Kodu kopyalayın: Hazır script bloğunu sayfanızın head bölümüne (veya body içine — Google ikisini de okur) yapıştırın.
- Doğrulayın: Google'ın Zengin Sonuç Testi'ne sayfanızın adresini girerek şemanın tanındığını kontrol edin.
Hangi Tipi Ne Zaman Seçmeli?
- LocalBusiness: Restoran, kuaför, klinik, mağaza, ofis — müşterinin fiziksel olarak gelebildiği her işletme. Adres ve çalışma saatleri bu tipte özellikle değerlidir; "yakınımdaki" aramalarının ham verisidir.
- Organization: Konumdan bağımsız markalar, online hizmet verenler, yazılım firmaları. Kurumun resmî adını ve iletişim bilgisini makine düzeyinde sabitler.
- FAQPage: Sayfanızda görünür biçimde yer alan soru-cevaplar. Arama sonucunda açılır SSS görünümü kazandırabilir; yapay zeka asistanlarının alıntılamayı sevdiği hazır soru-cevap formatıdır.
Örnek: Mahalle Pastanesi
Somutlaştıralım: Kadıköy'de bir pastane işletiyorsunuz. LocalBusiness tipini seçip adı, web sitesini, telefonu, adresi ve "Mo-Sa 08:00-20:00" biçimindeki çalışma saatini giriyorsunuz. Araç, bu bilgileri Schema.org sözlüğüne uygun alan adlarıyla paketleyen bir script bloğu üretiyor; siz de bloğu ana sayfanızın koduna ekliyorsunuz. Artık "Kadıköy'de pastane" diye soran bir arama motoru veya asistan, adresinizi ve o an açık olup olmadığınızı tahmin etmek yerine etiketli veriden okuyabilir. Beş dakikalık bu iş, işletme bilgilerinizin makineler tarafından yanlış aktarılma riskini kalıcı olarak düşürür.
İpuçları ve Kurallar
- Yalnızca sayfada görünen bilgiyi işaretleyin: Google, sayfada olmayan içeriğin şemayla eklenmesini yönerge ihlali sayar. FAQPage şeması, SSS'si gerçekten görünen sayfaya konmalıdır.
- NAP tutarlılığı: Ad, adres ve telefon; sitenizde, Google İşletme Profili'nizde ve şemada harfi harfine aynı olmalıdır. Tutarsızlık hem arama motorunun hem yapay zekanın güvenini düşürür.
- Her sayfaya uygun şema: Ana sayfaya Organization/LocalBusiness, SSS sayfasına FAQPage koyun; aynı şemayı her sayfaya kopyalamak gerekmez.
- Bilgi değişince şemayı güncelleyin: Taşındıysanız veya çalışma saatleriniz değiştiyse şemadaki eski bilgi, yanlış cevapların kaynağı olur.
- Zengin görünüm garantisi yoktur: Şema, uygunluk şartıdır; Google zengin sonucu gösterip göstermemeye kendi karar verir. Yine de makine okunur netlik her durumda kazançtır.
Neden Önemli?
Web'de görünürlüğün tanımı genişledi: sayfanız artık yalnızca mavi linkler listesinde değil, sesli asistan cevaplarında, arama motorlarının yapay zeka özetlerinde ve sohbet botlarının önerilerinde de "görünüyor". Bu yeni yüzeylerin ortak dili yapılandırılmış veridir — ve rakiplerinizin çoğu bunu henüz kullanmıyor. Girdiğiniz bilgiler sunucuda saklanmaz; kod anlık üretilir ve yalnızca size döner. Şemayı taramanın önkoşulu olan bot erişimini robots.txt Oluşturucu ile düzenleyebilirsiniz; yapılandırılmış veriyi site genelinde stratejik olarak kurgulamak isterseniz SEO optimizasyonu hizmetimize göz atın.